Thực hiện Công văn số 619/CNTYTS-QLDB ngày 20/5/2026 của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thuỷ sản về việc thực hiện các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học trong chăn nuôi nông hộ để phòng, chống dịch bệnh động vật.

Hiện nay, trên địa bàn xã Quân Chu tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết chuyển mùa, diễn biến bất thường làm giảm sức đề kháng của vật nuôi. Ngoài ra, chăn nuôi trên địa bàn xã tập trung một số cơ sở chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại nhưng vẫn chủ yếu là quy mô nông hộ, nhỏ lẻ, việc áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học còn nhiều hạn chế, đây là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh xâm nhập và bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: Dịch tả lợn Châu Phi, Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Viêm da nổi cục...

Để chủ động phòng, chống và hạn chế thấp nhất dịch bệnh phát sinh, lây lan, bảo vệ đàn vật nuôi trên địa bàn xã, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đề nghị các xóm tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học, cụ thể như sau:

1. Kiểm soát con giống nhập vào cơ sở chăn nuôi

- Con giống nhập về phải khỏe mạnh, rõ nguồn gốc, đã được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin. Tuyệt đối tuân thủ việc khai báo kiểm dịch với cơ quan Thú y khi nhập giống từ ngoài tỉnh vào.

- Con giống mới nhập về phải được nuôi cách ly ít nhất 02 tuần trước khi nhập đàn; khu cách ly phải tách biệt với đàn đang nuôi, có dụng cụ chăm sóc riêng, được vệ sinh, tiêu độc khử trùng trước và sau thời gian nuôi cách ly. Trong thời gian cách ly, nếu phát hiện vật nuôi có biểu hiện bất thường, ốm, chết hoặc nghi mắc bệnh truyền nhiễm thì không nhập đàn và phải báo ngay cho thú y cơ sở, UBND xã để được hướng dẫn xử lý.

- Khuyến khích chăn nuôi theo phương thức “cùng vào - cùng ra”, không nuôi ghép nhiều lứa tuổi hoặc nhiều loài vật nuôi (lợn, gà, trâu bò...) trong cùng một ô chuồng. Thực hiện nghiêm túc việc kê khai hoạt động chăn nuôi với UBND xã theo quy định của Luật Chăn nuôi.

2. Kiểm soát thức ăn chăn nuôi và nước uống

- Sử dụng thức ăn có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản nơi khô ráo, tránh chuột, gián, nấm mốc.

- Tuyệt đối không tận dụng thức ăn chăn nuôi dư thừa của các cơ sở chăn nuôi, cơ sở giết mổ, nơi thu gom, buôn bán động vật đang có dịch bệnh, nghi có dịch bệnh hoặc không rõ tình trạng dịch bệnh để chăn nuôi.

- Đặc biệt lưu ý: Không sử dụng thức ăn thừa từ các nhà hàng, bếp ăn tập thể, lò mổ chưa qua xử lý nhiệt (nấu chín sôi) để cho đàn gia súc, gia cầm ăn nhằm cắt đứt nguồn lây dịch bệnh.

- Sử dụng nguồn nước sạch (nước máy, nước giếng khoan đã lọc), tuyệt đối không dùng nước ao, hồ, sông, suối (nhất là các nguồn nước chảy qua khu dân cư, bãi rác) chưa qua xử lý để cho vật nuôi uống hoặc tắm rửa, vệ sinh chuồng trại.

3. Vệ sinh chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi

- Chuồng trại chăn nuôi phải được bố trí tách biệt với nơi ở của người, bảo đảm thông thoáng, đủ ánh sáng, dễ vệ sinh, thuận lợi cho việc thu gom, xử lý chất thải và tiêu độc khử trùng; Hàng ngày dọn dẹp vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống; bảo đảm thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông (che chắn kín gió về mùa đông), luôn sạch sẽ và khô ráo.

- Phân, chất thải chăn nuôi phải được thu gom xử lý bằng hầm Biogas, đệm lót sinh học hoặc ủ phân hữu cơ (có bổ sung chế phẩm sinh học) trước khi xả ra môi trường. Không xả thải trực tiếp nước phân chưa xử lý ra kênh mương, ao hồ xung quanh.

- Dụng cụ chăn nuôi nên bố trí riêng cho từng khu/chuồng.

4. Kiểm soát người và phương tiện ra vào

- Hạn chế người lạ, đặc biệt là thương lái thu mua động vật, người cung cấp thức ăn, thuốc thú y vào trực tiếp chuồng nuôi. Khi bắt buộc phải vào, yêu cầu phải tuân thủ yêu cầu về bảo hộ, vệ sinh, tiêu độc khử trùng theo hướng dẫn của chủ cơ sở chăn nuôi và cơ quan thú y.

- Xây dựng hàng rào, cổng ngõ tách biệt khu vực chăn nuôi với khu sinh hoạt của gia đình.

- Người chăm sóc vật nuôi nên thực hiện theo nguyên tắc từ khu sạch đến khu bẩn, từ đàn khỏe đến đàn nghi mắc bệnh; không đi từ hộ chăn nuôi này sang hộ chăn nuôi khác khi chưa thay bảo hộ, quần áo, giày dép và sát trùng phù hợp.

- Phương tiện vận chuyển con giống, thức ăn, thuốc thú y, vật tư chăn nuôi phải được vệ sinh, sát trùng kỹ trước và sau khi ra vào chuồng nuôi; không đưa phương tiện vận chuyển vào sát khu vực chuồng nuôi nếu không cần thiết.

5. Kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh

- Thường xuyên phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh xung quanh khu vực chăn nuôi. Định kỳ diệt chuột, phun thuốc diệt ruồi, muỗi, ve, mòng và các loại côn trùng gây bệnh khác.

- Thường xuyên thu gom thức ăn rơi vãi, che đậy kín bao thức ăn, không để thức ăn tồn đọng qua đêm làm thu hút động vật trung gian truyền bệnh.

- Không nuôi chó, mèo trong khu vực chăn nuôi, có biện pháp che chắn (lưới, phên) không cho chó, mèo, gia cầm, chim hoang dã và động vật nuôi khác tự do ra, vào khu vực chăn nuôi.

6. Khử trùng, tiêu độc

- Tại lối ra, vào chuồng nuôi phải được bố trí hố/chậu sát trùng phù hợp, sử dụng nước vôi hoặc các thuốc sát trùng khác để người ra vào chuồng nuôi bắt buộc phải đi qua. Các hố, chậu sát trùng tại cửa chuồng nuôi phải được định kỳ thay nước sát trùng hoặc bổ sung thêm nếu bị nước mưa rơi vào.

- Định kỳ 1-2 lần/tuần phun hóa chất sát trùng (Iodine, Benkocid, Han-Iodine...) toàn bộ khu vực chăn nuôi. Lưu ý dọn sạch phân, rác trước khi phun để hóa chất phát huy tác dụng cao nhất.

- Chỉ sử dụng hóa chất sát trùng được phép sử dụng trong thú y, bảo đảm đúng nồng độ, liều lượng, thời gian tiếp xúc, cách sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và cơ quan thú y; không pha trộn hóa chất tùy tiện, không sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc.

7. Chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng bệnh bằng vắc xin

- Cung cấp đủ thức ăn dinh dưỡng, tăng cường bổ sung vitamin, điện giải để tăng sức đề kháng cho vật nuôi, nhất là trong những ngày nắng nóng gay gắt, hạn chế các yếu tố gây stress cho vật nuôi.

- Thức ăn cần đảm bảo thành phần dinh dưỡng, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của vật nuôi.

- Thực hiện tiêm phòng đầy đủ, đúng đối tượng, đúng lịch các loại vắc xin theo khuyến cáo của cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y.

- Theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày; kịp thời phát hiện vật nuôi có biểu hiện bất thường như sốt, bỏ ăn, mệt mỏi, ho, khó thở, tiêu chảy, nổi mụn, xuất huyết, đi lại khó khăn, chết bất thường hoặc các dấu hiệu nghi mắc bệnh truyền nhiễm để cách ly và báo cho thú y cơ sở, UBND cấp xã, phường hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y.

- Không tự ý điều trị, bán chạy, giết mổ, vận chuyển vật nuôi mắc bệnh, nghi mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hoặc chết không rõ nguyên nhân khi chưa có hướng dẫn của cơ quan thú y.

8. Xử lý xác động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết và sản phẩm động vật có nguy cơ mang mầm bệnh

- Khi phát hiện động vật nuôi bị ốm, chết, có dấu hiệu nghi do mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hoặc chết không rõ nguyên nhân, chủ vật nuôi phải báo ngay cho thú y cơ sở hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý theo quy định. Việc tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để tránh lây lan mầm bệnh ra môi trường.

- Không giấu dịch, không giết mổ, mua bán, vận chuyển, tiêu thụ, vứt bỏ, chôn lấp tùy tiện động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết không rõ nguyên nhân; không sử dụng thịt, sản phẩm động vật từ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi hoặc sử dụng vào mục đích khác.

Trên đây là công văn hướng dẫn thực hiện các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học trong chăn nuôi nông hộ để phòng, chống dịch bệnh động vật. Trung tâm DVTH xã đề nghị các ông, bà Trưởng xóm thường xuyên tuyên truyền cho người chăn nuôi được biết và thực hiện./.